Wat als de gedachte aan ‘in Balans komen’, je juist ‘uit Balans’ brengt

Ergens is er een punt gekomen dat je op onderzoek naar jezelf bent gegaan.

Maar weet je ook wáárom je tijd bent gaan investeren in dit zelfonderzoek?

De antwoorden komen vaak overeen met iets in de trant van:

“Ik wil mezelf beter leren kennen.” (meer zelfbewustzijn)

Nu stel ik je de ‘waarom-vraag’ nogmaals:

Waarom wil jij jezelf beter leren kennen?

Een antwoord zou kunnen zijn:

• “Omdat ik de belastende patronen en gewoontes wil doorbreken.”
• “Ik wil vaker keuzes maken op basis van wat ik wil.”
• “Omdat ik meer mezelf wil kunnen zijn.” (authenticiteit)

En waarom wil je dát dan?

Hoe jij er ook woorden aan zal gaan geven, komt het er vaak op neer dat er iets beter/anders kan. Er is een onbehagelijk, oncomfortabel gevoel of misschien is het gewoon wel ‘even allemaal kl*te’.

Het is zeer gebruikelijk om in onze spreektaal en gedachtegang het dan te hebben over:

Uit balans zijn en weer in balans komen.

Maar heb je er wel eens bij stilgestaan wat ‘balans’ nou eigenlijk voor jou betekent?

Wanneer we het hebben over ‘terug in balans komen’, zeggen we dus dat we het balans ergens verloren zijn.

Maar wat nou als je helemaal niet uit balans bent en het enkel déze denkwijze is dat jou jezelf zo laat voelen?

Het is een kwestie van verandering in perspectief.
Zo kun je jezelf nu, op dit moment, al terug in balans voelen. Daar hoef je niets voor te doen.

Dat is verwarrend, hè?

Zoals ik in de introductie al aangaf: probeer niet te veel na te denken over wat je hier leest. Juist die gedachtestroom stuurt je vaak naar het gevoel van disbalans.

Er huist een enorme kracht in gedachten. Ze vormen je perspectief, je visie, je manier van kijken naar de wereld — en daarmee beïnvloeden ze alles wat je doet én voelt.

Als je merkt dat de kracht van je huidige denkwijze niet brengt wat je wilt, lees dan vooral verder. Of uit nieuwsgierigheid, mag ook. 😉

In elk geval: dit perspectief kan precies zijn wat je nu nodig hebt.

Sidenote: En ook al gaat dit artikel over ‘(terug) in balans komen en zijn’, de manier waarop je je perspectief kunt verschuiven is toepasbaar op álle gebieden waarin je merkt dat iets ‘niet goed of slecht’ voelt.

Het hele lichaam is áltijd in een balans.
Het lichaam is er op ingesteld om jou in evenwicht te houden. Waar je ook staat, wat er ook gebeurt.

Dit systeem bevindt zich constant in homeostase — een dynamisch evenwicht. Temperatuur, bloeddruk, hormonen, microbioom, emoties en zelfs je gedachten zijn hiervan een onderdeel – alles beweegt in ritme en is in balans met elkaar.

Een balans is een constante beweging. Het is een voortdurend heen en weer bewegen rondom een ideaal evenwichtspunt. Het is niet zo dat je bij een -1 en +1 ooit exact op 0 komt te staan. Het is een flow dat altijd actief is. Balans is een permanent proces, geen eindtoestand.

Ik heb het hier dan niet over hoe het huidige balans tot uitdrukking komt in jouw leven.

Ook al ben je ziek is er nog steeds een ideaal evenwicht dat het lichaam voor die specifieke situatie bewerkstelligd. Ziekte zelf kan je zelfs zien als een uiting van je lichaam dat zich in balans houdt. Je lichaam is altijd in balans met de omstandigheden van dat moment.

Oké, je bent dan niet UIT balans maar hoe jij je nu voelt, is toch echt niet wat je wilt.
En precies daar zit de crux.

Zodra iets niet gaat zoals we willen en iets beter wensen, zijn we geneigd te praten/denken over dat we uit balans zijn. Een disbalans. Of ook wel: er is iets mis, er gaat iets verkeerd, er is een disfunctie. Iets is kapot, gebroken en het dient ‘gemaakt’ te worden.

Maar dat is dus enkel een interpretatie vanuit het denken.

“Ik wil het anders want dit is niet goed.”

Daarop volgt dan ook al snel de HOE-vraag.
Hoe fix ik dit, oftewel:

“Hoe kom ik terug in balans?”

Een vraag die actie verlangt. Doe iets!
Maar huh…je bent al in balans?

Verwarring dus.

Vanuit het perspectief dat er dus ‘iets niet goed aan jou is’, ga je opzoek naar oplossingen. Dit is helaas in veel gevallen hoe ons brein geprogrammeerd is. Dus dan ga je (nóg) gezonder eten, meer bewegen, beter slapen, meer tijd voor jezelf, supplement hier en behandeling daar.

Hiermee blijf je bevestigen: “Kom in balans!” terwijl je dit van nature al bent.

Het is alsof je tegen een clown zegt dat hij zijn rode neus op moet zetten terwijl zijn neus al van zichzelf rood is. Met een compleet gedesoriënteerde clown tot gevolg. “Wat bedoel je nou? Ik heb altijd een rode neus!” En jij blijft volhouden; zet de rode neus op!

Geen idee of dit een duidelijk voorbeeld is maar ik trek ‘m toch even door 😉.

Wanneer jij stopt met hameren op het opzetten van die rode neus, kan de clown tot rust komen.

Dus wanneer jij even een halt toeroept tot het constant tegen jezelf zeggen dat je niet in balans bent (of hoe jij het ook verwoord), hoef je ook even niets meer te ‘fixen’ en krijgt je hele lichaam ruimte om op adem te komen.

Oké,…maar wat dan? – vraag jij jezelf vast af.
Moet je het maar doen met wat is?
Met die ziekte, die oncontroleerbare gedachten, dat overgewicht, die eenzaamheid, die onrust,..? Dat onbehagelijke gevoel van ontevredenheid?

Nee, natuurlijk niet.

Maar met het oordeel van ‘slecht’ of ‘uit balans’ – en alle daaruit voortkomende acties – oefen je eigenlijk alleen maar druk uit op je innerlijke balans/het systeem. Weerstand is een beweging tégen je natuurlijke beweging in.

Geef ruimte aan de clown om zijn acts uitvoeren.
Laat het systeem maar gewoon vrij bewegen.

Wanneer je de clown zichzelf laat zijn, kom je erachter dat de kleur van zijn neus helemaal niet rood is. Het was veel meer richting roze met een bordeauxrode gloed erover.

Oké, genoeg over die clown…😉
Maar wat ik hiermee wil duiden is;

Vraag jezelf eens af welke kleur jouw ‘neus’ van nature heeft?

Oftewel:

“Welke beweging Wil mijn balans Van Nature maken?”

Wat is jouw natuurlijke vorm? Waar zit jouw natuurlijke evenwicht?

Ja, het zit ‘m in zoiets kleins als een verandering van de vraagstelling.

Voel je het verschil met de ‘hoe’?

Deze vraag haalt de druk van ‘iets moeten Doen’ weg en nodigt je uit om mee te bewegen met jouw innerlijke balans in plaats van andersom.

Dit is waar je acties zullen gaan voortkomen vanuit Willen in plaats vanuit Moeten.

En vanuit willen ontstaat positieve verandering als vanzelf — op een zachte, echte en moeiteloze manier.

Laat mij het effect van deze perspectiefverandering bevestigen door middel van een voorbeeld.

Sanne heeft de diagnose ziekte van Crohn gekregen. Een chronische aandoening die zich uit in steeds terugkerende pijnlijke darmontstekingen. Omdat er in de reguliere zorg geen duidelijke oorzaak bekend is, wordt haar verteld dat levenslange immuun-onderdrukkende medicatie waarschijnlijk onvermijdelijk zal zijn.

Maar Sanne wil dat niet. Ze besluit op zelfonderzoek te gaan, met als intentie: een manier vinden om gezond te worden en te blijven zonder afhankelijk te zijn van die heftige medicatie.

Toch zit ze, zonder dat ze het doorheeft, nog vast in het oude denkkader. In haar beleving betekent gezond zijn = in balans zijn, en ziek zijn = uit balans.

Vanuit die overtuiging stelt ze de vraag:

“Hoe kom ik in balans zodat ik die medicijnen niet hoef te gebruiken?”

En zo start ze haar onderzoek in de hoe-modus.

Ze pakt haar voeding aan, volgt adviezen op uit boeken en van ervaringsdeskundigen, en duikt vol in yoga, meditatie en mindfulness. Ze kijkt zelfs haar diepste angsten aan in diverse therapievormen en overweegt een andere baan om meer ruimte te hebben voor haar herstel.

Het lijkt te werken — voor even.

Ze voelt zich beter, lichter, vrijer zelfs.
Totdat er weer regelmatig een terugval komt.

Periodes waarin ze de teugels niet strak kan houden: steeds vaker vervalt ze weer in emotioneel eten, mediteren voelt als een moetje, geen zin om te gaan wandelen en gezond koken voelt als een beperking.

Gepaard met de angst dat de ontsteking zal opvlammen…

Daarna volgt de schuld. Het gevoel te falen.
De overtuiging dat ze “weer beter haar best moet doen” begint steeds harder aan haar te knagen.

Ze doet haar best, maar ondanks de effort krijgt ze buikpijn en een test confronteert haar met een actieve ontsteking.

Ze raapt haar discipline weer bij elkaar en gooit het roer nóg strakker om. Maar juist dat maakt alles zoveel zwaarder.

En zo blijft ze gevangen in een ‘loop’ van verbeteren om te fixen. Een vicieuze cirkel waarin ze steeds verder van zichzelf verwijderd raakt — terwijl ze juist dichterbij probeert te komen.

Tot ze het op een dag niet meer weet en mij om raad vraagt.

Ik vertel haar: “Er is niets mis met jou.”

Ze kijkt me een beetje verward aan.

Ik leg uit dat het niet gaat om iets te repareren, maar om iets te herkennen. Dat haar lichaam nu al in balans ís — alleen het is de weerstand waardoor het zo chaotisch, zwaar en onzeker voelt.

Ik stel haar voor om de vraag eens om te keren.

Dus niet langer: “Hoe kom ik in balans?”

maar:

“Welke balans voelt voor mij natuurlijk?”

Die vraag haalt direct de druk van presteren weg. Ze hoeft niets te forceren, niets te ‘doen’.

Ik zie ontspanning in haar gezicht. Ze zegt zacht: “Dat zou wel heel fijn zijn.”

Maar hoe werkt dat dan? ‘Niets doen’?

Tja, dát is iets wat we nog niet zo goed kennen, namelijk; ermee kunnen Zijn.

“Je mag gaan voelen wat er al van nature in jou beweegt.
Die beweging probeert jou te vertellen wat je nu nodig hebt.
Dat is voor iedereen anders en enkel jij kan dit ervaren.”

Iedereen heeft een uniek systeem waar je zelf de handleiding van mag ontdekken.

Het is de weerstand zelf – die zich vertaalt in ‘doen’ om te fixen – dat het werkelijke ongemak is waar je zo hard van weg wilt rennen. Haal je die druk weg, stap je uit de cirkel en kan je gaan volgen waar het lichaam jou van nature heen beweegt. En iets wat ‘van nature’ gebeurt, voelt moeiteloos.

Dus niet: Wat MOET je doen om… maar: wat WIL je?

De angst dat je dan ‘de mist in gaat’ en jezelf ‘helemaal laat gaan’, behoort toe aan de cirkel waar je in zit. Het staat in direct verband met het oordeel dat iets ‘goed’ of ‘fout’ is.

Je zal versteld staan van hoe jouw natuurlijke moeiteloze balans er uiteindelijk uit kan komen te zien. Grote kans dat die favoriete chocoladereep hierin een belangrijke rol speelt 😉.

Het lichaam is balans — voortdurend in beweging. Bij elke kleine verandering die je maakt reageert het, komt het weer in evenwicht en vertelt het jou iets belangrijks.

Zelfonderzoek gaat niet over forceren, maar over waarnemen van wat die verandering met je doet.

Maakt het je sterker of zwakker?
Geeft het energie of volgt er een zwaar gevoel?
Komt er ruimte of juist spanning?

Dat is de taal van jouw lichaam. En die taal leer je niet door controle, maar door ervaring.

Dit vraagt om geduld, maar het is een weg die het snelst datgene oplevert waar je naar opzoek bent.

Vanuit deze nieuwe vraag ging Sanne verder.

Ze koos niet langer voor de ‘meest gezonde’ gewoonte, maar voor wat echt goed voelde. Ze maakte kleine aanpassingen — niet omdat ze moest, maar omdat ze wilde ervaren.

En precies daardoor ontstond de innerlijke rust waar ze zo naar opzoek was.

Het ‘zoeken om te fixen’ was getransformeerd naar ‘ervaren om te vinden’.  

Dit was voor haar de sleutel om onafhankelijk te zijn van medicijnen.

Wanneer je de hoe-vraag loslaat en jij jezelf toestaat te voelen welke balans bij je hoort, verander je onbewust de richting van je hele zelfonderzoek. Je leert handelen vanuit willen, niet omdat iets goed of slecht is volgens een ander, maar omdat je zélf ervaart wat werkt. Je leert opnieuw voelen, zonder oordeel, zonder strijd.

Dat brengt je van controle naar vertrouwen.

Vanuit rust ontdekte Sanne de werkelijke ‘waarom’ achter haar handelen dat ze voorheen zichzelf opdroeg, zoals: gezond koken, mediteren, wandelen, boeken lezen en therapie. Met deze informatie kon ze de kleine aanpassingen doen zodat het wél volledig aansloot bij haar meest natuurlijke vorm van balans.

Voor Sanne betekende dit dat haar leven niet radicaal hoefde te veranderen, maar haar beleving deed dat wél. Het ging nu moeiteloos. Bijvoorbeeld:

• Het was vooral het schuldgevoel bij het eten van een ongezonde snack dat voor buikpijn zorgde. Nu weet ze precies wat ze wil, hoeveel en wanneer wel/niet.
• Ze mediteert niet meer, maar ondervond een nieuwe vorm van ademhalen wat als vanzelf geïntegreerd is in haar dagelijkse routine.
• Nu dat ze echt kan voelen wat gezonde voeding met haar lijf doet, WIL ze niets anders meer. Door ‘gezond koken’ te omarmen als onderdeel van haar natuurlijke balans, heeft haar kennis en ervaring hierin zelfs voor een nieuwe bron van inkomen gezorgd.
• …

Maar ze weet ook dat dit morgen anders kan zijn 😉. En dan is dat ook goed.

Ze beweegt nu op manieren die haar lichaam van haar vragen, niet op de manieren wat haar hoofd heeft bedacht.

En ze ontdekte iets wezenlijks:

In balans komen gebeurt niet wanneer je het probeert te bereiken —
het gebeurt wanneer je ophoudt te denken dat je er nog niet bent.

Zelfonderzoek is geen pad met een eindpunt — het ís het pad zelf. Het is een levensstijl.

Je verandert voortdurend in het leven: je lichaam, de omstandigheden, je waarden, je perspectief op de wereld. Elke levensfase nodigt je uit om weer opnieuw te kijken naar:

• Wie ben ik nu?
• Wat voelt nu als ‘kloppend’?
• Wat heeft mijn lichaam nú nodig?

In die constante beweging ligt de essentie van balans.

Niet in het bereiken van een staat van “in balans zijn”, maar in het steeds opnieuw vinden van jouw natuurlijke moeiteloze evenwicht — in dit moment, in deze versie van jou.

Zelfonderzoek als levensstijl vraagt om overgave aan verandering.

Niet als opdracht, maar als uitnodiging. Het is de kunst om nieuwsgierig te blijven, ook wanneer het onbekend wordt. Om te blijven luisteren, steeds subtieler, naar wat jouw lichaam, hart en energie je willen laten voelen. Wanneer je voelt, zul je als vanzelf mee bewegen.

Balans is geen eindbestemming.
Het is het ritme waarin jij leert mee te bewegen met het leven zelf.

Misschien herken je het inmiddels: dat stemmetje dat direct wil weten ‘hoe het moet’.

• “Doe ik het goed?”
• “Wat moet ik nu precies doen?”
• “Hoe weet ik of ik het goed begrijp?”

Dat is de mind die opnieuw grip zoekt — de subtiele neiging om uitkomsten te willen beheersen.

Maar ook dit hoort bij een balans. Je hoeft die controle van de mind niet te stoppen. Je hoeft er alleen niet in mee te gaan. Kijk ernaar, voel het opkomen, en laat het er even zijn zonder het te volgen. Dat is waar zelfonderzoek écht begint: wanneer je niet meer automatisch reageert, maar aanwezig blijft bij wat er van nature in jou beweegt — ook in je hoofd.

Probeer het nu eens.

Verleg voor even je aandacht van wat je moet doen naar wat je momenteel ervaart en kies vanuit dat gevoel.

Bijvoorbeeld:

“Wat een interessant perspectief, daar WIL ik de komende dagen eens bewust bij stil staan in mijn leven.”

Of zet zacht wat muziek op, en luister een paar minuten naar wat je gedachten over dit onderwerp te vertellen hebben.

Zonder oordeel. Zonder richting. Alleen waarnemen.

Voel daarna wat er in je lichaam verandert.

Komt er ruimte? Ontstaat er zachtheid? Of juist weerstand?

Dat is allemaal informatie.
De taal van jouw balans.

Kies daarna opnieuw — niet vanuit controle, maar vanuit voelen.
Niet omdat het moet, maar omdat het klopt.

Met veel liefs. 🌿